دو قارى براى مردم نهاد يك قارى كه با مردان نماز كند و قارى ديگر كه با زنان نماز كند . عمر تازيانه به دست گرفت و ديوان ترتيب داد وى نخستين كس بود كه تازيانه به دست گرفت و كسان را با آن بزد و نخستين كس بود كه ديوان ترتيب داد و كسان را به تربيت قبايل نوشت و مقررى معين كرد . جبير بن حويرث گويد : عمر بن خطاب با مسلمانان در كار ترتيب ديوانها مشورت كرد ، على بن ابى طالب گفت : « هر سال اموالى را كه پيش تو فراهم مىشود تقسيم كن و چيزى از آن نگه مدار » عثمان بن عفان گفت : « مال بسيار هست و به همهء مردم مىرسد ، اگر شمار نشوند كه گرفته از نگرفته معلوم باشد بيم دارم كه كار آشفته شود » وليد بن هشام بن مغيره گفت : « اى امير مؤمنان به شام رفته‌ام و شاهان آنجا را ديده‌ام كه ديوانى ترتيب داده‌اند و سپاهى منظم كرده‌اند تو نيز ديوانى ترتيب ده و سپاهى منظم كن » عمر به گفتهء او كار كرد ، عقيل بن ابى طالب و مخرمة بن نوفل و جبير بن معطم را كه از نسب شناسان قريش بودند خواست و گفت : « كسان را به ترتيب مقامشان بنويسيد . » آنها نيز نوشتند و از بنى هاشم آغاز كردند ، ابو بكر و قوم وى را پيش از بنى هاشم آوردند و عمر و قوم وى را به سبب خلافت از دنبال آن نوشتند . و چون عمر در آن نگريست گفت : « خوش داشتم چنين باشد ، اما نخست خويشان پيمبر را به ترتيب قرابتشان بنويسيد و عمر را به جايى نهيد كه خدا نهاده